Amatör bantta neler yasak?
Amatör telsizde şifreli konuşma, reklam, müzik ve başkasının frekansında yayın yasaktır. Kuralların neden var olduğunu ve en sık yapılan hataları anlatıyoruz.
Bu yazıdan sonra amatör bantta neyin yasak olduğunu ve yeni başlayanların en sık hangi kuralı bilmeden çiğnediğini bileceksin. Bu konu sınavın "düzenlemeler" kısmında sorulur.
Kuralların mantığı
Amatör bantlar, insanların kendini geliştirmesi ve birbiriyle haberleşmesi için ayrılmıştır. Uluslararası kurallar (ITU Radyo Tüzüğü) ve Türkiye'deki yönetmelik bu amacı korur. Yasakların çoğu tek bir fikirden çıkar: amatör bant herkesin ortak, açık ve kazançsız alanıdır.
Yasak olanlar
1. Şifreli yayın. Amatör yayınlar anlamı gizlemek için şifrelenemez. Herkes dinleyebilmeli ve anlayabilmelidir. Dijital modlar (DMR, FT8) şifre değildir; açık standartlardır.
2. Kazanç ve reklam. Amatör bantta ticaret yapılmaz, ürün tanıtılmaz, ücretli hizmet verilmez. Telsiz alıp satmak gibi kişisel ve kısa bir duyuru ile ticari reklam arasındaki çizgiye dikkat et.
3. Müzik ve yayıncılık. Radyo istasyonu gibi müzik çalınmaz, genel dinleyiciye yönelik yayın yapılmaz.
4. Kimliksiz yayın. Her yayında çağrı işaretini söylemek zorunludur. Bas-konuş tuşuna basıp bir şey söylemeden bırakmak ("tık atmak") da kimliksiz yayındır.
5. Başkasının çağrı işaretini kullanmak. Lisanslı bir arkadaşının telsizinden onun çağrı işaretiyle konuşamazsın. Lisansın yoksa yayın yapamazsın.
6. Yalan acil çağrısı. Gerçek bir tehlike yokken acil çağrı yapmak hem yasaktır hem gerçek bir çağrının önünü kesebilir.
7. Sınıfının dışına çıkmak. Belgenin izin verdiği bant, güç ve yayın türünün dışında yayın yapamazsın.
En sık yapılan hata: başka frekanslar
Ucuz el telsizleri çok geniş bir frekans aralığında yayın yapabilir. Bu, o frekansların serbest olduğu anlamına gelmez. Amatör bantların dışındaki frekanslar; polis, ambulans, havacılık, denizcilik ve şirketlerin telsiz ağları gibi başka hizmetlere ayrılmıştır.
Amatör bant dışında yayın yapmak, lisansın olsa bile yasaktır ve bir acil haberleşmeyi bozabilir.
Dikkat: Telsizini satın aldığında içinde gelen kanallara güvenme. Bazıları amatör bant dışındadır. İlk iş, kanalları amatör bant planına göre yeniden yükle.
Kibar konuşma da kuraldır
Yazılı olmasa da telsiz topluluğunun alışkanlıkları vardır: küfür, hakaret, siyasi ve dinî tartışma yapılmaz; frekansı uzun süre tek başına tutmazsın; yeni başlayanlara sabırlı davranırsın.
Şimdi sen dene
Telsizindeki kayıtlı kanallara bak. Amatör bantların (144–146 ve 430–440 MHz) dışında kalan kanal var mı? Varsa sil ya da CHIRP ile kanalları yeniden yükle.
Akılda kalsın
- Amatör bant ortak, açık ve kazançsız bir alandır.
- Şifre, reklam, müzik, kimliksiz yayın ve yalan acil çağrısı yasaktır.
- Başkasının çağrı işaretiyle yayın yapılmaz; lisanssız yayın yapılmaz.
- Telsizinin yayın yapabildiği her frekans serbest değildir.
Kaynaklar
- ITU Radyo Tüzüğü, madde 25 (amatör hizmetleri)
- KEGM Amatör Telsizcilik Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr) · okundu 2026-11-10
- Sınav kapsamı "ITU, CEPT ve ulusal düzenlemeler": MEB e-Sınav Kılavuzu 2026, Ek-1 · okundu 2026-11-10