Röle nedir, nasıl bağlanılır? Kaydırma ve ton
Röle, tepeye kurulmuş bir dinleyicidir ve sesini şehrin öbür ucuna taşır. Kaydırma ve ton ayarlarıyla bir röleye nasıl bağlanacağını anlatıyoruz.
Bu yazıdan sonra haritadaki bir rölenin kartını okuyabilecek ve telsizini o röleye bağlayabileceksin. Bunun için iki ayar yeter: kaydırma ve ton.
Röle ne yapar?
El telsizin alçakta durur. Arada binalar, tepeler var. Sesin çoğu zaman birkaç kilometreden öteye gidemez.
Röle, yüksek bir tepeye kurulmuş bir telsizdir. Duyduğunu aynı anda, daha geniş bir alana yeniden yayar. Senin sesin önce tepeye çıkar, oradan şehrin her yerine iner. Böylece birbirini göremeyen iki el telsizi röle sayesinde konuşur.
Neden iki frekans?
Röle aynı frekansta hem dinleyip hem yayın yapamaz; kendi yayını kendi kulağını sağır eder. Bu yüzden iki frekans kullanır:
- röle bir frekanstan dinler (giriş),
- başka bir frekanstan yayar (çıkış).
Aradaki farka kaydırma denir. Türkiye'deki 2 metre rölelerinde kaydırma −600 kHz, 70 santim rölelerinde −7,6 MHz'dir.
Bir örnekle bakalım. Haritada çıkışı 145.700 olan bir röle görüyorsun:
| Frekans | |
|---|---|
| Röle yayar, sen dinlersin | 145.700 |
| Sen yayın yaparsın, röle dinler | 145.700 − 0.600 = 145.100 |
Telsizine 145.700 yazıp kaydırmayı −600 kHz yaparsan, bas-konuş tuşuna bastığında telsiz kendisi 145.100'e geçer. Bıraktığında 145.700'e döner.
Ton: rölenin anahtarı
Röleler, rastgele bir parazitle açılmasın diye bir ton bekler. Ton, sesinin altına eklenen ve kulağın pek duymadığı alçak bir sestir. Röle bu tonu duymazsa açılmaz.
Türkiye'deki rölelerin çoğu 88,5 Hz tonunu kullanır. Bazıları 67,0 ya da 77,0 Hz ister. Haritada her rölenin tonu kartında yazar.
Ton bir şifre değildir. Herkes dinleyebilir; ton yalnız rölenin kapısını açar.
Bağlanmak için kontrol listesi
- Telsizi rölenin çıkış frekansına ayarla (haritadaki büyük sayı).
- Kaydırma yönünü eksi, miktarını 2 metrede 0.600, 70 santimde 7.600 yap.
- Gönderilen tonu rölenin tonuna ayarla.
- Bas-konuş tuşuna kısa bas, çağrı işaretini söyle, bırak.
Röle açılırsa, tuşu bıraktığın anda kısa bir hışırtı ya da bip duyarsın. Bu, rölenin seni duyduğunu gösterir.
Bütün bunları elle yapmak yerine CHIRP ile yüklemek daha kolaydır; haritadaki dosyada üçü de hazırdır.
Şimdi sen dene
Haritada sana en yakın röleye dokun. Kartında çıkış frekansını, kaydırmayı ve tonu bul. Konumunu paylaşırsan, bulunduğun yerden o röleye ulaşıp ulaşamayacağını da gösterir.
Akılda kalsın
- Röle tepededir; sesini alır ve geniş bir alana yayar.
- Röle bir frekanstan dinler, başkasından yayar; aradaki farka kaydırma denir.
- Türkiye'de 2 metrede −600 kHz, 70 santimde −7,6 MHz kaydırma kullanılır.
- Ton rölenin kapısını açar; en yaygını 88,5 Hz.
Kaynaklar
- Türkiye röle frekansları, kaydırma ve tonlar: TRAC röle bilgileri, Telsiz Ağı verisi olarak okundu 2026-11-09 (2 metrede 65 rölenin 64'ü −600 kHz; 70 santimde 86 rölenin 85'i −7,6 MHz; 121 röle 88,5 Hz)