Telsizin tuşları ve temel ayarlar

Bu yazıdan sonra telsizini açıp bir frekansa geçebilecek, hışırtıyı kesebilecek ve gücünü ayarlayabileceksin. Menü adları markaya göre değişir; örnekleri Baofeng UV-5R'dan veriyoruz.

Frekans modu ve kanal modu

El telsizlerinin iki çalışma biçimi vardır:

• Frekans modu (VFO): frekansı tuş takımından yazarsın. Denemek ve dinlemek için kullanılır.
• Kanal modu (MR): önceden kaydedilmiş kanallar arasında gezersin. Günlük kullanım budur.

UV-5R'da bu ikisi arasında VFO/MR tuşuyla geçilir. Kanalları en kolay CHIRP ile kaydedersin; bir sonraki yazıda anlatıyoruz.

Susturucu: hışırtıyı kes

Kimse konuşmazken telsizden sürekli bir hışırtı gelir. Susturucu (squelch, SQL), sinyal yokken hoparlörü kapatır. Seviyesi genellikle 0 ile 9 arasındadır.

• Çok düşükse hışırtı hiç kesilmez.
• Çok yüksekse zayıf konuşmaları da duymazsın.

Başlangıç için 3 civarı iyidir. UV-5R'da menünün ilk ayarı (0) budur.

Güç: düşük mü yüksek mi?

Çoğu el telsizinde iki güç seçeneği vardır: düşük ve yüksek. Yüksek güç biraz daha uzağa ulaştırır ama pili çok daha hızlı bitirir. Yakındaki bir röleye bağlanırken düşük güç çoğu zaman yeter.

Kural basit: işini gören en düşük güçle konuş. Hem pilin uzun gider hem başkalarını bozmazsın. UV-5R'da bu ayar TXP (2) adını taşır.

Adım: frekans kaç kaç ilerlesin?

Yukarı ve aşağı tuşlarına bastığında frekans belirli adımlarla değişir. 2 metre ve 70 santim bandında rölelerin çoğu 12,5 kHz aralıklarla dizilir. Adımı 12,5 kHz yaparsan her röle frekansına tuşla ulaşırsın. UV-5R'da bu STEP (1) ayarıdır.

Röle için iki ayar daha

Röleden konuşmak için iki ayar gerekir:

• Kaydırma: telsiz bir frekanstan dinleyip başka bir frekanstan yayın yapar. 2 metrede −600 kHz, 70 santimde −7,6 MHz.
• Ton: röleyi açan duyulmayan ses. Türkiye'deki rölelerin çoğu 88,5 Hz kullanır.

UV-5R'da kaydırma yönü SFT-D (25), miktarı OFFSET (26), gönderilen ton T-CTCS (13) menüsündedir. Bunları elle girmek yerine CHIRP ile yüklemek çok daha kolaydır. Kaydırmanın ve tonun ne olduğunu röle yazısında anlatıyoruz.

Bilmen gereken iki tuş daha

• Tuş kilidi: cepte tuşlara basılıp ayar bozulmasın diye. UV-5R'da # tuşuna uzun basılır.
• Çift izleme: iki frekansı aynı anda dinler. Kullanışlıdır ama yeni başlarken kafa karıştırabilir; bir frekansa alışınca aç.

İpucu: Bir ayarı değiştirmeden önce telefonla ekranın fotoğrafını çek. Bir şey bozulursa geri dönebilirsin.

Şimdi sen dene

Telsizini frekans moduna al ve 145.500 yaz. Susturucuyu 0'a indir, hışırtıyı duy; sonra 3'e çıkar ve kesildiğini gör. Bu kadar: bir frekansı dinlemeyi öğrendin.

Akılda kalsın

• Frekans modu denemek için, kanal modu günlük kullanım için.
• Susturucu hışırtıyı keser; 3 civarı iyi bir başlangıçtır.
• İşini gören en düşük güçle konuş.
• Röle için kaydırma ve ton gerekir; en kolayı CHIRP ile yüklemek.

Kaynaklar

• Baofeng UV-5R kullanım kılavuzu, menü listesi
• Türkiye röle kaydırma ve ton değerleri: Telsiz Ağı TRAC röle verisi, okundu 2026-11-09