Koaksiyel kablo ve konnektörler
Kablo uzadıkça güç kaybolur. RG-58, RG-213 ve LMR-400 farkı, PL-259, N ve SMA konnektörleri ve kablo seçimi için basit bir rehber.
Bu yazıdan sonra telsizle anten arasındaki kabloyu doğru seçebilecek ve konnektör karmaşasını çözebileceksin.
Koaksiyel kablo nedir?
Telsizden antene giden kabloya koaksiyel kablo denir. Ortada bir iletken tel, çevresinde yalıtkan, onun çevresinde örgülü bir zırh ve en dışta kılıf vardır. Zırh, sinyalin dışarı kaçmasını ve dışarıdaki gürültünün içeri girmesini önler.
Amatör telsizde kullanılan kablolar 50 ohm empedanslıdır. Televizyon kabloları 75 ohm'dur; telsizde kullanma.
Kayıp: kablonun bedeli
Her kablo, içinden geçen gücün bir kısmını ısıya çevirir. Kayıp iki şeyle artar:
- kablo uzadıkça,
- frekans yükseldikçe.
Yaklaşık değerler, 10 metre kablo için:
| Kablo | Kalınlık | 145 MHz | 435 MHz |
|---|---|---|---|
| RG-58 | ince, ~5 mm | ~2 dB | ~3,5 dB |
| RG-213 | kalın, ~10 mm | ~0,9 dB | ~1,6 dB |
| LMR-400 | kalın, ~10 mm | ~0,5 dB | ~0,9 dB |
Hatırla: 3 dB gücün yarısı demektir. 70 santimde 10 metre RG-58 kullanırsan, gücünün yarısından fazlası antene ulaşmadan kaybolur.
Kısa bağlantılar için ince kablo yeter. Çatıdan inen uzun hatlarda kalın kablo seç.
Konnektörler
| Konnektör | Nerede? |
|---|---|
| SMA | el telsizleri; küçük, vidalı (erkek ve dişi çeşidi var) |
| PL-259 / SO-239 | araç ve masaüstü telsizler; en yaygın büyük konnektör (PL-259 kablo ucu, SO-239 telsiz ya da anten yuvası) |
| N | yüksek frekansta daha az kayıplı, su geçirmez; çatı antenlerinde |
| BNC | ölçü aletleri, bazı eski el telsizleri; çevirip kilitlenir |
El telsizini çatı antenine bağlamak için genelde PL-259'dan SMA'ya bir kablo ya da adaptör gerekir. SMA'nın erkek mi dişi mi olacağı telsizine bağlıdır; anten yazısında anlatmıştık.
Dışarıdaki kabloya dikkat
- Konnektörleri dışarıda su geçirmez bantla sar. Kabloya giren nem, kaybı zamanla artırır.
- Kabloyu keskin açıyla bükme; içindeki yalıtkan ezilir.
- Kablo pencere arasından geçecekse, ezilmeyen yassı geçiş kabloları kullan.
Şimdi sen dene
Anteninin kablo boyunu ölç ve tablodan kabaca ne kadar kayıp olduğunu hesapla. 3 dB'yi geçiyorsa daha kalın kablo ya da daha kısa bir yol düşün.
Akılda kalsın
- Telsizde 50 ohm koaksiyel kablo kullanılır.
- Kayıp, kablo uzadıkça ve frekans yükseldikçe artar.
- Uzun hatlarda RG-58 yerine RG-213 ya da LMR-400 seç.
- Dışarıdaki konnektörleri su geçirmez bantla koru.
Kaynaklar
- Kablo kayıp değerleri: üretici zayıflama tablolarından yuvarlanmış yaklaşık değerler
- Sınav kapsamı "iletim hatları": MEB e-Sınav Kılavuzu 2026, Ek-1 · okundu 2026-11-10